Ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, παρενέβη με σημαντικές προτάσεις για την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, εστιάζοντας στις γεωπολιτικές εξελίξεις και τη θέση της χώρας στο διεθνές σκηνικό. Σε μια ομιλία του, ανέλυσε την κρίση στην Ουκρανία, υπογραμμίζοντας ότι ο πόλεμος δεν ήταν αναπόφευκτος. Κατά τη γνώμη του, η Ρωσία φέρει την ευθύνη για την εισβολή, αλλά η Δύση συνέβαλε στην κλιμάκωση της σύγκρουσης μέσω της επιμονής της να ενσωματώσει την Ουκρανία στο ΝΑΤΟ.
Ο Τσίπρας χαρακτήρισε τον πόλεμο τραγωδία για την Ουκρανία και ήττα για την Ευρώπη. Τόνισε ότι η Ουκρανία έχει χάσει σημαντικό μέρος της κυριαρχίας της, ενώ οι ΗΠΑ συμπεριφέρονται στην χώρα σαν αποικία, απαιτώντας τον έλεγχο των σπάνιων γαιών της ως αντάλλαγμα για τη στήριξη που της παρείχαν. Παράλληλα, η Ευρώπη έχει υποστεί σοβαρές οικονομικές συνέπειες, ενώ οι ΗΠΑ έχουν αποκομίσει κέρδη, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας.
Ο πρώην πρωθυπουργός επέκρινε την Ευρώπη για την επιμονή της στη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας, αντί να επιδιώξει μια διπλωματική λύση. Σύμφωνα με τον Τσίπρα, η ΕΕ θα έπρεπε να αναλάβει πρωτοβουλίες για κατάπαυση του πυρός και να αναζητήσει μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας που να συμπεριλαμβάνει και τη Ρωσία.
Η Ευρώπη ως γεωπολιτική δύναμη
Ο Τσίπρας υπογράμμισε ότι η ΕΕ πρέπει να αναβαθμίσει τον ρόλο της ως γεωπολιτική δύναμη, ικανή να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες προκλήσεις, όπως η κλιματική κρίση, η διαχείριση της μετανάστευσης και η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Προτείνει μια ριζική στροφή στην πολιτική της ΕΕ προς την Ουκρανία, με στόχο την ειρήνη και την οικοδόμηση μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Επίσης, υποστηρίζει την έκδοση κοινού χρέους για την άμυνα και την υποστήριξη ευρωπαϊκών δημοσίων αγαθών, καθώς και τη διατήρηση του σεβασμού στις ευρωαμερικανικές σχέσεις.
Ο ρόλος της Ελλάδας
Όσον αφορά την Ελλάδα, ο Τσίπρας επέκρινε την κυβέρνηση της ΝΔ για τη διαχείριση της κρίσης στην Ουκρανία. Κατά τη γνώμη του, η Ελλάδα ακολούθησε τυφλά τις ΗΠΑ, χάνοντας την ευκαιρία να διαδραματίσει ρόλο πυλώνα ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή. Επιπλέον, επισήμανε ότι η χώρα έχει αποκλειστεί από σημαντικές πρωτοβουλίες, όπως οι γαλλοβρετανικές προσπάθειες για την Ουκρανία.
Ο Τσίπρας τόνισε την ανάγκη για μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, που να βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και όφελος, και όχι στην υποταγή σε συμμάχους. Προέτρεψε την κυβέρνηση να αναζητήσει διπλωματικούς δρόμους με τη Ρωσία και να ενισχύσει τη θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι προτάσεις για μια «Νέα Εθνική Πυξίδα»
Ο Τσίπρας παρουσίασε μια σειρά από προτάσεις για την ανασυγκρότηση της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας:
1. Μετατόπιση της στρατηγικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ, με βάση τον αμοιβαίο σεβασμό.
2. Ενεργή συμμετοχή της Ελλάδας σε διεργασίες για την ευρωπαϊκή άμυνα και την ειρήνη στην Ουκρανία.
3. Αποκατάσταση διπλωματικών διαύλων με τη Ρωσία και υποβολή προτάσεων για μια νέα πανευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
4. Επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στην Ανατολική Μεσόγειο και οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ με τις γειτονικές χώρες.
5. Διεξαγωγή Διάσκεψης ΕΕ-χωρών της Ανατολικής Μεσογείου για την προώθηση της ελληνικής θέσης σε ζητήματα όπως τα ελληνοτουρκικά, το παλαιστινιακό και το λιβυκό.
6. Επανενεργοποίηση των Βαλκανικών πολυμερών σχημάτων συνεργασίας και ενίσχυση του ηγετικού ρόλου της Ελλάδας στην περιοχή.
7. Ανασυγκρότηση της Εθνικής Αμυντικής Βιομηχανίας, η οποία βρίσκεται σε κατάσταση διάλυσης.
Ο Τσίπρας κατέληξε υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια ισχυρή και αυτοδύναμη στρατηγική για να αντιμετωπίσει τις γεωπολιτικές προκλήσεις και να διαδραματίσει τον ρόλο της ως πυλώνας ειρήνης και σταθερότητας στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
