Οι προσδοκίες ήταν μεγάλες για ένα ντοκιμαντέρ που θα εξερευνούσε τη ζωή και την πολιτική πορεία του Νίκου Ζαχαριάδη, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη ταινία που εστιάζει σε μια τόσο αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Ο ηγέτης του ΚΚΕ από το 1931 έως το 1956 παραμένει ένας διαιρετικός χαρακτήρας, και η κυκλοφορία του ντοκιμαντέρ «Αλύγιστος Νίκος» αναζωπυρώνει και πάλι το ενδιαφέρον για το ποιος πραγματικά ήταν.
Γιατί, όμως, τώρα; Μετά από 52 χρόνια από τον θάνατό του στη Σιβηρία, 70 χρόνια από την απομάκρυνσή του από το ΚΚΕ και 34 χρόνια από την επαναφορά της κομματικής του υπόληψης, τι νέο μπορεί να προσφέρει αυτή η ταινία; Το σενάριο γράφτηκε σε συνεργασία με τον γιο του, Σήφη Ζαχαριάδη, ο οποίος εμφανίζεται τόσο ως συνεντευξιούχος όσο και ως χαρακτήρας σε δραματοποιημένες σκηνές.
Η ταινία, ρωσικής παραγωγής, επικεντρώνεται σε επιλεγμένα γεγονότα της ζωής του Ζαχαριάδη, αλλά αγνοεί κρίσιμα ιστορικά σημεία. Ενώ παρουσιάζει τον ηγέτη ως θύμα και μάρτυρα του κομμουνιστικού ιδεώδους, παραλείπει τις σκοτεινές πτυχές της ηγεσίας του, όπως οι διώξεις εντός του ΚΚΕ και η ρόλος του στον Εμφύλιο.
Οι δημιουργοί επέλεξαν να δώσουν έμφαση στην περίοδο του Νταχάου, όπου ο Ζαχαριάδης ήταν κρατούμενος, αλλά αφήνουν αναπάντητα βασικά ερωτήματα: Πώς επηρέασε ο Στάλιν τις αποφάσεις του; Γιατί επιδίωξε έναν πόλεμο χωρίς πραγματικές ελπίδες νίκης; Και πώς δικαιολογείται η σκληρότητά του απέναντι σε πρώην συντρόφους, όπως ο Μάρκος Βαφειάδης;
Το αποτέλεσμα είναι μια επιφανειακή αγιογραφία, που αγνοεί την πολυπλοκότητα ενός ανθρώπου που μισείται και λατρεύεται εξίσου. Για όσους αναζητούν μια ολοκληρωμένη εικόνα του Νίκου Ζαχαριάδη, αυτό το ντοκιμαντέρ αφήνει πολλά κενά.
