Το Κάστρο της Μονεμβασιάς βρίσκεται ανάμεσα στα επτά μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη που αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους για το 2025. Σε αυτή τη λίστα περιλαμβάνονται τρεις τοποθεσίες πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, δύο μοντερνιστικά κτίρια και δύο θρησκευτικά μνημεία. Εκτός από την Ελλάδα, μνημεία από την Αρμενία, τη Δανία, την Πολωνία, τη Σερβία, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζουν επίσης απειλές, όπως οι Κήποι του Πύργου της Βασίλισσας Βικτώριας στο Λονδίνο.
Η λίστα με τα επτά πιο κινδυνευμένα μνημεία δημοσιεύτηκε στις 18 Μαρτίου από την Europa Nostra, το κύριο δίκτυο πολιτών για την προστασία της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Από το 2013, το πρόγραμμα “7 Υπό Απειλή” έχει γίνει μια σημαντική πρωτοβουλία για τη διάσωση της ευρωπαϊκής κληρονομιάς που βρίσκεται σε κίνδυνο, προσφέροντας τεχνική υποστήριξη και χρηματοδότηση. Κάθε επιλεγμένος χώρος μπορεί να λάβει χρηματικό έπαθλο ύψους 10.000 ευρώ για την προστασία του.
Τα επτά μνημεία που κινδυνεύουν:
1. Κάστρο της Μονεμβασιάς, Ελλάδα
2. Μονή και Οικισμός Arakelots, Αρμενία
3. Κάστρο Nyborg, Δανία
4. Μεγάλη Συναγωγή στην Orla, Πολωνία
5. Μοντερνιστικό συγκρότημα Generalštab, Βελιγράδι, Σερβία
6. Κολυμβητήριο Valhalla, Γκέτεμποργκ, Σουηδία
7. Κήποι του Πύργου της Βασίλισσας Βικτωρίας, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο
Αυτά τα μνημεία επιλέχθηκαν λόγω της πολιτιστικής τους σημασίας και των σοβαρών απειλών που αντιμετωπίζουν, όπως η κατασκευή νέων κτιρίων, η κατεδάφιση ή η έλλειψη χρηματοδότησης. Η επιλογή βασίστηκε επίσης στην ικανότητα των τοπικών κοινοτήτων να συνεργαστούν για τη διάσωση των χώρων και στη δυνατότητα να γίνουν κέντρα βιώσιμης ανάπτυξης.
Η διαδικασία επιλογής:
Η τελική λίστα των επτά μνημείων επιλέχθηκε από τη Συμβουλευτική Επιτροπή του προγράμματος, η οποία εξέτασε 14 υποψήφιους χώρους. Οι προτάσεις υποβλήθηκαν από μέλη της Europa Nostra και της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για την Πολιτιστική Κληρονομιά.
Σχόλια από τους εκπρόσωπους:
Ο Αντιπρόεδρος της Europa Nostra, Guy Clausse, τόνισε τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς για τη δημιουργία συμπεριληπτικών και βιώσιμων κοινοτήτων. Η Shiva Dustdar, Επικεφαλής του Ινστιτούτου της ΕΤΕπ, ανέφερε ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί θεμέλιο για την ταυτότητα και την οικονομική ζωτικότητα της Ευρώπης. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Glenn Micallef υπογράμμισε ότι η προστασία της κληρονομιάς είναι συλλογική ευθύνη και αποτελεί κλειδί για ένα καλύτερο μέλλον.
Σχετικά με το Κάστρο της Μονεμβασιάς:
Το Κάστρο της Μονεμβασιάς, χτισμένο σε έναν βραχώδη ασβεστολιθικό λόφο στη νοτιοανατολική Πελοπόννησο, αποτελεί ένα μοναδικό παράδειγμα ιστορικής και αρχιτεκτονικής σημασίας. Η Άνω Πόλη, που βρίσκεται στην κορυφή του βράχου, διαθέτει οχυρώσεις και μνημεία από τον 12ο αιώνα, ενώ η Κάτω Πόλη προστατεύεται επίσης από τείχη. Ωστόσο, η αυξανόμενη τουριστική ανάπτυξη και τα σχέδια για την κατασκευή τελεφερίκ απειλούν τον αυθεντικό χαρακτήρα του χώρου.
Η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού έχει εκφράσει ανησυχίες για τις επιπτώσεις του τελεφερίκ στην περιβαλλοντική και πολιτιστική αξία του Κάστρου, προτείνοντας εναλλακτικές λύσεις όπως η κατασκευή ανελκυστήρα. Η συμπερίληψη του Κάστρου στο πρόγραμμα “7 Υπό Απειλή” αποσκοπεί να προωθήσει βιώσιμες και κατάλληλες προτάσεις για τη διατήρησή του.
Η προστασία αυτών των μνημείων δεν είναι μόνο θέμα πολιτιστικής διατήρησης, αλλά και επένδυση στον κοινωνικό και οικονομικό ιστό της Ευρώπης, διασφαλίζοντας ότι η αξία τους θα διαρκέσει για τις επόμενες γενιές.
