Ο φόβος ότι οι συνομιλίες θα οδηγούσαν σε αδιέξοδο λόγω της άκαμπτης στάσης της Τουρκίας για μια λύση δύο κρατών, ανάγκασε τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, να αναλάβει πρωτοβουλία για τη διάσωση της διαδικασίας. Μετατρέποντας την πενταμερή συνάντηση σε αφετηρία για την εφαρμογή Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), ορίστηκε νέα Διευρυμένη Διάσκεψη για τον Ιούλιο. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης στον διορισμό ενός προσωπικού απεσταλμένου του ΓΓ του ΟΗΕ, ο οποίος θα αναλάβει την ευθύνη για τις επαφές και τις διαπραγματεύσεις για την υλοποίηση των ΜΟΕ, καθώς και για τη συνέχιση των συνομιλιών μέχρι τον Ιούλιο.
Όπως ανέφερε ο ίδιος ο ΓΓ του ΟΗΕ, οι πλευρές συμφώνησαν σε μια σειρά από πρωτοβουλίες, όπως τη διάνοιξη τεσσάρων νέων σημείων διέλευσης, την αποναρκοθέτηση, τη δημιουργία μιας δικοινοτικής τεχνικής επιτροπής για τη νεολαία, ενέργειες για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στη Νεκρή Ζώνη και την αποκατάσταση κοιμητηρίων. Ο Γκουτέρες τόνισε ότι, σε αντίθεση με την περίοδο του Κραν Μοντανά το 2017, όπου δεν υπήρχε καμία πρόοδος, τώρα παρατηρείται σημαντική κίνηση.
Ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος συναντήθηκε με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης, εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι, παρά την αντίθετη θέση της τουρκοκυπριακής πλευράς, ο διάλογος για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης παραμένει ζωντανός. Επιβεβαίωσε ότι η μόνη λύση είναι η επανένωση του νησιού.
Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, αμέσως μετά τη λήξη της Διάσκεψης, συγκάλεσε το Εθνικό Συμβούλιο για να ενημερώσει τα μέλη του. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, ανέφερε: «Για πρώτη φορά από το 2017, βρισκόμαστε σε μια πορεία θετικών εξελίξεων. Παραμένουμε αφοσιωμένοι στη μεγάλη προσπάθεια για την επανένωση της Κύπρου, σύμφωνα με το πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και το ευρωπαϊκό κεκτημένο, τις αρχές και τις αξίες».
Είναι εμφανές ότι η Λευκωσία είναι ικανοποιημένη με τα αποτελέσματα της συνάντησης, καθώς ο Χριστοδουλίδης έχει επιδιώξει από την αρχή της θητείας του να εμπλακούν η Τουρκία και οι Τουρκοκύπριοι σε μια διαδικασία επανέναρξης του διαλόγου, ώστε να υπάρξει κινητικότητα στο Κυπριακό ζήτημα. Η προσδοκία είναι ότι, τουλάχιστον μέχρι την επόμενη Πενταμερή, η Τουρκία δεν θα προκαλέσει νέες εντάσεις ούτε θα δημιουργήσει τετελεσμένα στην Πράσινη Γραμμή.
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Ερσίν Τατάρ, δήλωσε ότι αντιμετώπιζε δύο επιλογές: «Είτε να συνεχίσουμε όπως είμαστε, με όλες τις συνέπειες, είτε να χτίσουμε το μέλλον του νησιού μαζί».
Με αυτήν την εξέλιξη, η Τουρκία ελπίζει να απαλλαγεί από το βάρος του Κυπριακού ζητήματος, ειδικά σε μια περίοδο που επιδιώκει να ενταχθεί στην ευρωπαϊκή άμυνα, όπου το Κυπριακό αποτελεί σημαντικό εμπόδιο. Η «εποικοδομητική στάση» της στη Γενεύη μπορεί να της προσφέρει μια ευκαιρία να προωθήσει τα συμφέροντά της.
Ο Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε αυτήν την εξέλιξη ως ένα σημαντικό πρώτο βήμα προς την επανέναρξη των συνομιλιών, υπογραμμίζοντας ότι ο στόχος παραμένει η επανένωση, αλλά ότι δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί. Επίσης, επαίνεσε την απόφαση του ΓΓ του ΟΗΕ για τον διορισμό ενός προσωπικού απεσταλμένου, ο οποίος θα ασχοληθεί με την επανέναρξη των συνομιλιών βάσει συμφωνημένου πλαισίου.
Η πρέσβειρα των ΗΠΑ στη Λευκωσία, Τζούλι Ντέιβις, εξέφρασε την υποστήριξή της για τα ΜΟΕ και την εποικοδομητική ατμόσφαιρα που επικράτησε στη Γενεύη, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες εξελίξεις.
Ο Γεραπετρίτης τόνισε τη σημασία του διαλόγου για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, αναφέροντας ότι οι προσπάθειες της ελληνικής και κυπριακής κυβέρνησης οδήγησαν στην επανεκκίνηση των συζητήσεων για το Κυπριακό. Επισημαίνει ότι η συζήτηση επικεντρώθηκε σε θέματα όπως η αποναρκοθέτηση, η προστασία του περιβάλλοντος, η νεολαία και η αποκατάσταση κοιμητηρίων. Ο διορισμός ενός προσωπικού απεσταλμένου του ΓΓ του ΟΗΕ θεωρείται κρίσιμος για τη συνέχιση των συνομιλιών, με νέα πενταμερή συνάντηση να προγραμματίζεται για το τέλος Ιουλίου.
