Η ελληνική επιχειρηματική κοινότητα βρίσκεται σε επιφυλακή μετά την πρόσφατη απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει πρόσθετους δασμούς 20% σε ευρωπαϊκά προϊόντα. Αν και η Ελλάδα δεν αναφέρθηκε ρητά στις ανακοινώσεις, η γενικότερη στόχευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τον Αμερικανό πρόεδρο δημιουργεί αβεβαιότητα για τα ελληνικά αγαθά που εξάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στατιστικά της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 δείχνουν ότι οι εξαγωγές της Ελλάδας προς τις ΗΠΑ αντιστοιχούσαν στο 4,8% του συνολικού όγκου, με συνολική αξία περίπου 2,4 δισεκατομμυρίων ευρώ. Παράλληλα, οι εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων στην Ελλάδα έφτασαν τα 2,16 δισεκατομμύρια ευρώ, δημιουργώντας ελαφρώς θετικό εμπορικό ισοζύγιο.
Ένας από τους κλάδους που φαίνεται να θα επηρεαστεί σημαντικά είναι αυτός των τροφίμων και ποτών. Προϊόντα όπως το ελληνικό κρασί, το ελαιόλαδο, η φέτα και οι ελιές Καλαμών μπορεί να γίνουν λιγότερο ανταγωνιστικά στις ΗΠΑ λόγω της αύξησης των τιμών. Ειδικότερα, οι ελληνικές ελιές έχουν ισχυρή παρουσία στην αμερικανική αγορά, με εξαγωγές αξίας 241 εκατομμυρίων ευρώ το 2024, σημειώνοντας αύξηση 39% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Το ελαιόλαδο και η φέτα, τα οποία αποτελούν σημαντικά εξαγώγιμα προϊόντα, κινδυνεύουν να χάσουν μερίδιο αγοράς λόγω της πιθανής αύξησης του κόστους. Μόνο οι εξαγωγές φέτας στις ΗΠΑ έφτασαν τα 53,6 εκατομμύρια ευρώ το περασμένο έτος.
Παρόμοιες ανησυχίες υπάρχουν και για τον τομέα των ελληνικών κρασιών, όπου οι ΗΠΑ αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά. Εάν οι δασμοί μεταφερθούν στις τελικές τιμές, η ζήτηση μπορεί να μειωθεί σε έναν ήδη ανταγωνιστικό χώρο.
Από την άλλη πλευρά, ο τομέας των μετάλλων φαίνεται να αντιμετωπίζει λιγότερες άμεσες επιπτώσεις, καθώς η εξάρτηση από την αμερικανική αγορά δεν είναι κρίσιμη. Ωστόσο, οι έμμεσες συνέπειες μπορεί να είναι σημαντικές, καθώς οι δασμοί μπορεί να επηρεάσουν το ευρωπαϊκό και παγκόσμιο εμπορικό περιβάλλον, διαταράσσοντας τις αλυσίδες εφοδιασμού.
Επιπλέον, επειδή το 65% των ελληνικών εξαγωγών αφορά χώρες της ΕΕ, οι πιθανές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία θα μπορούσαν να επηρεάσουν έμμεσα και την Ελλάδα. Βασικοί εμπορικοί εταίροι όπως η Ιταλία, η Γερμανία, η Γαλλία και η Κύπρο μπορεί να αντιμετωπίσουν δυσκολίες, γεγονός που θα μπορούσε να ωθήσει την Ελλάδα να αναζητήσει νέες αγορές, όπως στην Ασία ή τον Καναδά.
Τέλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη δηλώσει ότι θα λάβει αντισταθμιστικά μέτρα, γεγονός που σημαίνει ότι και οι εισαγωγές ελληνικών προϊόντων από τις ΗΠΑ μπορεί να γίνουν ακριβότερες.
Συμπέρασμα: Οι ελληνικές επιχειρήσεις εκφράζουν ανησυχία κυρίως για τις πιθανές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία, η οποία απορροφά το 50% των ελληνικών εξαγωγών. Οι νέοι δασμοί του Τραμπ μπορεί να αλλάξουν το εμπορικό τοπίο, αναγκάζοντας την Ελλάδα να προσαρμοστεί σε νέες συνθήκες.
