Οι καταναλωτές βρίσκονται μπροστά σε νέες συνθήκες όσον αφορά τις προσφορές και τις εκπτώσεις στα βασικά αγαθά στα σούπερ μάρκετ, καθώς τέθηκε σε ισχύ ο νέος Κώδικας Δεοντολογίας. Παράλληλα, ενισχύθηκαν οι έλεγχοι με στόχο την εξάλειψη των παραπλανητικών πρακτικών. Στα καταστήματα των μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ έχουν ήδη τοποθετηθεί νέα ταμπελάκια στα προϊόντα, που αναγράφουν ξεκάθαρα την τιμή πριν και μετά την έκπτωση, ώστε να διασφαλιστεί η διαφάνεια για τον καταναλωτή.
Σύμφωνα με τον Απόστολο Πεταλά, γενικό διευθυντή της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, οι κανόνες του νέου Κώδικα Δεοντολογίας εφαρμόζονται πλήρως, με εξαίρεση ορισμένες προσφορές που είχαν συμφωνηθεί προηγουμένως και θα διατηρηθούν μέχρι να εξαντληθούν τα αποθέματα. Ειδικά για ταχυκίνητα προϊόντα, δόθηκε μια περίοδος «χάριτος» έως τις 31 Μαΐου, ενώ για αντηλιακά και αντικουνουπικά η παράταση παρατείνεται έως το τέλος Αυγούστου.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας επικεντρώνεται στην επικοινωνία των τιμών και όχι στην τιμολόγηση των προϊόντων. Βασική αρχή του είναι ότι οποιαδήποτε μείωση τιμής, είτε ως έκπτωση είτε ως προσφορά, πρέπει να αναφέρεται σε σχέση με την χαμηλότερη τιμή που είχε το προϊόν τις τελευταίες 30 ημέρες στο συγκεκριμένο κατάστημα. Επιπλέον, οι ποσοτικές προσφορές (π.χ. «δύο προϊόντα, ένα δώρο») δεν μπορούν να ισχύουν συνεχώς, καθώς αυτό δεν αντιπροσωπεύει την πραγματική τιμή του προϊόντος.
Οι έλεγχοι έχουν ενταθεί, με τον υπουργό Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκο, να τονίζει ότι οι παραβάσεις δεν θα αντιμετωπίζονται μόνο με συστάσεις, αλλά και με αυστηρά πρόστιμα. «Θέλουμε οι προσφορές και οι εκπτώσεις να είναι πραγματικές και όχι παραπλανητικές», δήλωσε ο υπουργός. Παράλληλα, η ΔΙΜΕΑ ενισχύθηκε με 30 νέα στελέχη, ενώ τα ανώτατα όρια των προστίμων αυξήθηκαν σημαντικά.
Ο κ. Πεταλάς επισημαίνει ότι τα πρόστιμα που προβλέπονται είναι υψηλά, καθώς σε άλλες αγορές λιανικής ο Κώδικας Δεοντολογίας εφαρμόζεται εδώ και δύο χρόνια και έχουν επιβληθεί σημαντικά ποσά. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι οι ελεγκτικές αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πρόθεση της επιχείρησης πριν την επιβολή προστίμου. Αν μια επιχείρηση προσπαθεί να εφαρμόσει τους κανόνες και κάνει λάθη, είναι προτιμότερο να της δοθεί η ευκαιρία να διορθώσει τα λάθη της.
Οι παραβάσεις του Κώδικα Δεοντολογίας μπορούν να επιφέρουν πρόστιμα από 5.000 έως 1.500.000 ευρώ, ενώ σε περίπτωση υποτροπής εντός πενταετίας το πρόστιμο μπορεί να φτάσει τα 3.000.000 ευρώ. Για σοβαρές παραβάσεις, το όνομα της επιχείρησης και τα στοιχεία της παράβασης δημοσιεύονται από το υπουργείο Ανάπτυξης.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας αποκλείει την χρήση «φουσκωμένων» τιμών ως βάση για εκπτώσεις, καθώς η αρχική τιμή πρέπει να είναι η χαμηλότερη που είχε το προϊόν τις τελευταίες 30 ημέρες. Εξαιρούνται από αυτούς τους κανόνες τα ευαλλοίωτα προϊόντα, όπως αυτά με διάρκεια ζωής λιγότερη από 30 ημέρες.
Τέλος, η αγορά των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών αγαθών (FMCG) συνεχίζει να αναπτύσσεται, με τον τζίρο των σούπερ μάρκετ να αυξάνεται κατά 8,7% τον Ιανουάριο του 2025. Τα τρόφιμα παρουσίασαν την μεγαλύτερη άνοδο σε αξία πωλήσεων (10%), ενώ τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας και υγιεινής σημείωσαν μικρότερες αυξήσεις. Η τιμή ανά μονάδα προϊόντος αυξήθηκε κατά 2,3%, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να καταγράφονται στα αλκοολούχα ποτά (10,9%) και τα σνακς (6,8%).
