Σε κλίμα έντασης πριν από την επίσημη απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να εκδώσει νέο NAVTEX για τις υποθαλάσσιες έρευνες σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Κύπρου, οι αμφίδρομες πληροφορίες των τελευταίων ωρών δείχνουν μια προθερμασμένη ατμόσφαιρα. Η Ελλάδα, επιμένοντας στην αποφασιστικότητά της να προχωρήσει με το έργο λόγω της στρατηγικής και οικονομικής του σημασίας, έχει ήδη δώσει σήματα ότι σχεδιάζει να επαναλάβει τις έρευνες σε περιοχές της ΑΟΖ ανατολικά της Κάσου, οι οποίες είχαν αποκλειστεί τον περασμένο Ιούλιο λόγω τουρκικής παρέμβασης.
Απαντώντας στις ελληνικές ενδείξεις, η τουρκική εφημερίδα Türkiye ανέφερε πληροφορίες από διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές της Άγκυρας, οι οποίες προειδοποιούν ότι «δεν θα ανεχθούν τετελεσμένα». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τουρκικές πηγές χαρακτήρισαν «προκλητικά» τα μονομερή βήματα της Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι τα όρια της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο δεν έχουν ακόμη καθοριστεί με συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών. Επιπλέον, κατηγορούν την Αθήνα ότι παραβιάζει τη Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας και τις αρχές της καλής γειτονίας.
Οι τουρκικές πηγές τόνισαν ότι η χώρα τους είναι αποφασισμένη να προστατεύσει τα δικαιώματά της και δεν θα υποχωρήσει σε θέματα που αφορούν την ΑΟΖ. Αναφερόμενοι σε ελληνικά δημοσιεύματα σχετικά με την υποστήριξη των ερευνών από το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, οι Τούρκοι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι η στρατιωτική επέμβαση θα μπορούσε να αυξήσει τις εντάσεις και να υπονομεύσει τις προοπτικές για διάλογο.
Για την ελληνική πλευρά, η συνέχιση των ερευνών εκτός των χωρικών υδάτων, σε μια περιοχή όπου η ελληνική ΑΟΖ έχει νόμιμα οριοθετηθεί, είναι πλέον αναγκαία. Η διακοπή του έργου δεν θα επηρέαζε μόνο μια σημαντική ενεργειακή επένδυση, αλλά θα δημιουργούσε την εντύπωση ότι η άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και η ελευθερία των θαλασσών περιορίζονται λόγω των τουρκικών πιέσεων.
Εδώ και εβδομάδες, ελληνικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι το έργο θα συνεχιστεί ανεξάρτητα από το αν υπάρξει συνεννόηση με την Τουρκία. Παρά τις πρόσφατες συναντήσεις των υπουργών Εξωτερικών Γεραπετρίτη και Φιντάν, η Άγκυρα παραμένει αμετακίνητη στην άρνησή της να αναγνωρίσει το έργο χωρίς τη συμμετοχή της.
Κλείσιμο
Η Τουρκία, πιστή στη θέση της ότι «κανένα έργο στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα πραγματοποιηθεί χωρίς τη συγκατάθεσή της», απαιτεί έμμεση ή άμεση αναγνώριση του ρόλου της. Τον Ιούλιο, είχε χρησιμοποιήσει την ανακοίνωση των συντεταγμένων του ιταλικού ερευνητικού Ievoli Relume για να εκδώσει δικό της NAVTEX, ισχυριζόμενη ότι η περιοχή ανήκει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα.
Η χρήση του NAVTEX δεν σχετίζεται άμεσα με κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνική δικαιοδοσία και έχει μονομερώς ορίσει τη δική της ζώνη ευθύνης, η οποία επικαλύπτει τη «Γαλάζια Πατρίδα» και φτάνει μέχρι τα 6 ν.μ. από ελληνικά νησιά.
Επιπλέον, η Άγκυρα προσπαθεί να επιβάλει το τουρκοκυπριακό μνημόνιο, με το οποίο παρανόμως διεκδικεί περιοχές μέχρι τα χωρικά ύδατα των ελληνικών νησιών. Παράλληλα, όπως φάνηκε από την πρόσφατη παρενόχληση του ιταλικού ερευνητικού από τουρκική κορβέτα, επιδιώκει να περιορίσει ακόμη και εργασίες που υπάγονται στην ελευθερία των θαλασσών.
Αν οι πληροφορίες της Türkiye είναι ακριβείς, η επανάληψη των ερευνών θα συναντήσει νέες δυσκολίες. Χωρίς δυνατότητα για ουδέτερη τεχνική ρύθμιση, η Τουρκία μπορεί να επιχειρήσει άμεση παρεμπόδιση πέρα από απλές παρενοχλήσεις.
Η Αθήνα βρίσκεται αντιμέτωπη με δύσκολες επιλογές: είτε να προχωρήσει με στρατιωτική υποστήριξη, διακινδυνεύοντας περαιτέρω εντάσεις, είτε να υποχωρήσει, αποδεχόμενη τις τουρκικές απειλές όπως τον περασμένο Ιούλιο. Η πρώτη επιλογή κρατάει τον κίνδυνο σύγκρουσης, ενώ η δεύτερη θα ήταν τακτική υποχώρηση με σοβαρές πολιτικές και εθνικές συνέπειες.
Παράλληλα, τα ιταλικά ερευνητικά πλοία που συμμετείχαν στις προηγούμενες έρευνες βρίσκονται τώρα σε άλλες περιοχές, με το Ievoli Relume να είναι κοντά στις ακτές της Βρετανίας και το NG Worker να κατευθύνεται προς τη Σικελία.
