Ενώ η Ευρώπη αναζητά τρόπους να ενισχύσει τις στρατιωτικές της δαπάνες ενόψει της ρωσικής απειλής, η Ελλάδα παρουσιάζει ένα σημαντικό παράδειγμα για το πώς μια χώρα αντιμετωπίζει έναν γείτονα που αποτελεί πηγή έντασης. Παρά το γεγονός ότι αυτή η χώρα με πληθυσμό 10 εκατομμυρίων κατοίκων διατηρεί ισχυρές ένοπλες δυνάμεις παρά τα οικονομικά εμπόδια, η δημιουργία μιας ανθεκτικής εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας παραμένει πρόκληση, όπως αναφέρει το Bloomberg.
Όταν ενεργοποιείται ο συναγερμός στη στρατιωτική βάση της Τανάγρας, βορειοδυτικά της Αθήνας, ένα μαχητικό αεροσκάφος Rafale μπορεί να απογειωθεί σε λιγότερο από πέντε λεπτά, κατευθυνόμενο προς το Αιγαίο, στα σύνορα με την Τουρκία. Η Ελλάδα διατηρεί μια μακροχρόνια διαμάχη με τον γείτονά της σχετικά με τα κυριαρχικά δικαιώματα στα θαλάσσια σύνορα. Παρά την κοινή συμμετοχή τους στο ΝΑΤΟ, οι δύο χώρες έχουν φτάσει πολύ κοντά σε ένοπλη σύρραξη, όπως το 1996, ενώ η ένταση ξαναέσκασε πριν μόλις πέντε χρόνια.
Η Ελλάδα έχει διατηρήσει συνεχώς τις στρατιωτικές δαπάνες της πάνω από το στόχο του ΝΑΤΟ, που ορίζεται στο 2% του ΑΕΠ, ακόμη και κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης που έπληξε τη χώρα. Το 2015, ενώ η Ελλάδα διαπραγματευόταν σκληρά μέτρα λιτότητας με τους δανειστές της, εξακολουθούσε να ξοδεύει περισσότερα από τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η ισχυρή στρατιωτική παρουσία είναι βαθιά ριζωμένη στην ελληνική κοινωνία. Η χώρα είναι μια από τις λίγες στην ΕΕ που διατηρεί υποχρεωτική στρατιωτική θητεία, ενώ οι δαπάνες για την εθνική ασφάλεια αποτελούν κοινή πολιτική όλων των κυβερνήσεων.
«Ο αμυντικός σχεδιασμός της Ελλάδας επικεντρώνεται κυρίως στην αποτροπή της Τουρκίας», δήλωσε η Ινώ Αφεντούλη, διευθύντρια του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων και πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ. «Δεν υπάρχει μεγαλύτερη προτεραιότητα.»
Ο Σπύρος Μπλαβούκος, καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ, σημείωσε: «Η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας είναι ιδιαίτερα απαιτητική, δημιουργώντας συνεχείς προκλήσεις ασφαλείας. Αυτό σημαίνει ότι η χώρα πρέπει να διατηρεί μια συνεχή ετοιμότητα όσον αφορά τις στρατιωτικές της δαπάνες και τα προγράμματα εξοπλισμού.»
Παρά τις σημαντικές επενδύσεις σε αμυντικό υλικό, η Ελλάδα παράγει ελάχιστα εγχώρια, σε αντίθεση με την Τουρκία. Το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού της κατευθύνεται σε στρατιωτικό προσωπικό και εισαγωγές όπλων, με περιορισμένες επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη.
Αυτή η στρατηγική αποτελεί χαμένη ευκαιρία, σύμφωνα με την Αφεντούλη, κάτι που η Ευρώπη θα πρέπει να αποφύγει καθώς οι χώρες της αντιμετωπίζουν αυξανόμενη αβεβαιότητα σχετικά με τον ρόλο των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ.
«Αν έχεις μια μακροπρόθεσμη αμυντική στρατηγική, πρέπει να αναπτύξεις μια εθνική βιομηχανία που να βασίζεται στις τρέχουσες και μελλοντικές ανάγκες», τόνισε.
Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία «ReArm Europe» για την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων θα μπορούσε επίσης να ωθήσει την Ελλάδα προς αυτή την κατεύθυνση.
