Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, με πλειοψηφία, αποφάσισε να ακυρώσει την κοινή απόφαση των υπουργών Εξωτερικών και Μετανάστευσης και Ασύλου, η οποία χαρακτήριζε την Τουρκία ως ασφαλή τρίτη χώρα για την επιστροφή μεταναστών. Η απόφαση αυτή κρίθηκε ανεπαρκώς τεκμηριωμένη και αιτιολογημένη, σύμφωνα με δήλωση του προέδρου του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, Μιχάλη Πικραμένου.
Συγκεκριμένα, η Τουρκία δεν δέχεται πλέον την επιστροφή αιτούντων άσυλο από τον Μάρτιο του 2020. Ως εκ τούτου, τα αιτήματα ασύλου από πολίτες χωρών όπως η Συρία, το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές και η Σομαλία δεν μπορούν να απορρίπτονται από τις ελληνικές αρχές ως απαράδεκτα. Αντίθετα, κάθε αίτηση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά και με βάση τα συγκεκριμένα γεγονότα.
Αυτή η απόφαση σημαίνει ότι οι αιτούντες άσυλο από τις παραπάνω χώρες δεν θα επιστρέφονται πλέον στην Τουρκία, αλλά θα παραμένουν στην Ελλάδα ή θα επιστρέφουν στη χώρα καταγωγής τους. Η Ολομέλεια του ΣτΕ εξέτασε πέντε υποθέσεις στις 7 Φεβρουαρίου 2025, οι οποίες αφορούσαν:
1. Τη δημιουργία εθνικού καταλόγου ασφαλών τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, για αιτούντες άσυλο από τις προαναφερθείσες χώρες.
2. Τις αποφάσεις των Ανεξάρτητων Αρχών Προσφυγών, οι οποίες είχαν απορρίψει αιτήματα ασύλου με την αιτιολογία ότι η Τουρκία είναι ασφαλής τρίτη χώρα.
Το ΣτΕ κατέληξε ότι η υπουργική απόφαση δεν είχε επαρκή τεκμηρίωση για τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας, καθώς δεν αξιολογήθηκαν σωστά τα κριτήρια που προβλέπονται από τον νόμο. Επιπλέον, οι Ανεξάρτητες Επιτροπές Προσφυγών δεν μπορούν πλέον να απορρίπτουν αιτήματα ασύλου με βάση τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως ασφαλούς χώρας, δεδομένου ότι η Τουρκία έχει αναστείλει τις επιστροφές από το 2020.
Η απόφαση αυτή αποτελεί σημαντική αλλαγή στην πολιτική ασύλου της Ελλάδας και θα επηρεάσει τη διαχείριση των αιτημάτων ασύλου από τις πέντε συγκεκριμένες χώρες.
